هدف از انجام دادن این پژوهش بررسی عملکرد پایگاه داده بازکاوی ECMWF برای توزیع زمانی-مکانی تندی باد در شرق ایران و روند آن است. به این منظور، از داده های بازکاوی ECMWF با تفکیک افقی 125/0×125/0 درجه قوسی استفاده شد؛ عملکرد داده ها با استفاده از 11 ایستگاه سینوپتیک با دوره آماری 1985-2015 و به کارگیری نمایه آماری RMSE، MBE، MAE، و R2 بررسی شد. نتایج نشان داد Interim برای بررسی تندی باد از عملکرد بالا و مناسبی برخوردار است. متوسط بلندمدت تندی باد در منطقه مورد مطالعه 56/3 m/s است؛ بیشینه و کمینه تندی باد به ترتیب در جولای و دسامبر اتفاق افتاده است. آرایش اصلی باد در شرق ایران شرقی و شمالی است؛ ارتباط بین تندی باد با ارتفاع معکوس و با طول جغرافیایی مستقیم و در سطح 05/0 معنی دار است. همچنین، ارتباط بین عرض جغرافیایی و تندی باد نشان داد که این ارتباط در ماه های سرد سال معکوس و در ماه های گرم سال مستقیم است. بررسی روند تندی باد با استفاده از آزمون من-کندال (M-K) نشان داد متوسط روند تندی باد در هفت ماه سال مثبت و در پنج ماه منفی است. همچنین، روند تندی باد در زمان آغاز (جون) باد 120روزه مثبت (195/0)و در زمان خاتمه (اکتبر) آن منفی (-152/0) است.

در سال های اخیر نیروی جنبشی باد به عنوان منبعی نوین و تمام نشدنی از انرژی مورد توجه بسیاری از کشورها قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی مقدار توان باد در استان کردستان انجام شد. برای انجام آن از داده های متغیرهای سمت و تندی باد هفت ایستگاه همدید استان کردستان و همچنین 21 ایستگاه مجاور استان از زمان تاسیس ایستگاه های همدید تا سال 2005 استفاده شد. ابتدا داده های سمت و تندی باد ایستگاه های مورد مطالعه (28 ایستگاه همدید) به مولفه های باد مداری و نصف النهاری تبدیل شدند. با استفاده از این داده ها، مقدار باد مداری و نصف النهاری برای 2068 یاخته (به ابعاد تقریبی 3.7´3.7 کیلومتر مربع) در استان کردستان در هر روز به کمک میانیابی به روش کریجینگ برآورد شد. نتایج حاصل از برآورد توان باد (با استفاده از سه نوع توربین با شعاع چرخانه 10، 15 و 25 متری) نشان داد که بر اساس توربین های با شعاع 10 متر حداکثر می توان تا 170 هزار وات بر متر مربع در هر یاخته از استان انرژی تولید کرد، البته تنها مناطق محدودی از استان کردستان (به ویژه زرینه اوباتو، قروه و بیجار) توانایی تولید این مقدار انرژی را دارند. بر اساس توربین های با شعاع چرخانه 15 متری، تقریبا همین ناحیه می تواند تا 370 هزار وات بر متر مربع در هر یاخته از استان انرژی تولید کند. در نهایت با استفاده از توربین های با شعاع چرخانه 25 متری، می توان تا بیش از 1 میلیون وات بر متر مربع در هر یاخته انرژی تولید کرد.

در این پژوهش با استفاده از فرایند جدید «پالایه کالمن غیرخطی» مطابق الگوریتم ارائه شده توسط گالانیس (2006)، برونداد مستقیم مدل پیش بینی عددی وضع هوا موسوم به WRF در بازه های مختلف زمانی، ابتدا برای تندی باد در ارتفاع ده متری سطح زمین و سپس جهت ارزیابی کاربرد این روش و مقایسه نتایج، برای دمای هوا در ارتفاع دو متری سطح زمین در 8 ایستگاه هواشناسی همدیدی استان بوشهر، مورد پس پردازش قرار گرفته است. کاربرد چند جمله ای هایی با مرتبه های مختلف (مرتبه 1 تا 10) به منظور استخراج مرتبه بهینه بر اساس بهترین عملکرد پالایه در بهبود پیش بینی مدل WRF برای تندی باد و دما در همه ایستگاه ها و در هر یک از بازه های پیش بینی آزمایش شدند. سپس نتایج به دست آمده برای همه ایستگاه ها در ساعت ها و بازه های مختلف پیش بینی با هم تلفیق و تحلیل های آماری بر روی این داده ها صورت گرفت.نتایج نشان داد که جهت به دست آوردن پیش بینی های پالاییده، برای تندی باد - کمیتی با رفتار غیرخطی یا ناپیوسته - مدت آموزش بیشتری نسبت به دما که رفتاری خطی یا پیوسته دارد، باید در نظر گرفته شود. برای هر دو پارامتر تندی باد و دما، پس از اعمال پالایه میانگین خطاها به صفر یا نزدیک به صفر رسیدند که این نشان می دهد پالایه کالمن غیرخطی، خطای سامانمند مدل را تقریبا حذف کرده به طوری که خطاها به صورت تصادفی حول صفر توزیع شده اند. همچنین نتایج دلالت بر این دارند که جهت تصحیح پیش بینی مدل برای پارامتر تندی باد، چند جمله ای از مرتبه 1 تا 4 و برای پارامتر دما، چند جمله ای از مرتبه 1 تا 5 انتخاب مناسبی در همه بازه های پیش بینی است و هرگونه تلاش برای استفاده از مرتبه های بالاتر چند جمله ای، عملکرد کلی پالایه را از مقادیر بهینه اش منحرف می کند.

خاک های مناطق خشک و نیمه خشک به شدت تحت تأثیر تجمع نمک ها به ویژه گچ و کربنات ها هستند. خاک های این مناطق ذاتاً مواد آلی کم و ساختمان ناپایداری دارند. به علاوه پوشش گیاهی طبیعی سطح خاک ها ضعیف و سطح خاک در معرض عوامل فرساینده به ویژه ضربه قطرات باران قرار دارد. این پژوهش به منظور بررسی میزان فرسایش پاشمانی در ارتباط با درجه شیب در خاک های با خصوصیات مختلف انجام گرفت. در این راستا 12 نوع بافت خاک در معرض بارانی با شدت 40 میلی متر بر ساعت به مدت 10 دقیقه در چهار درجه شیب (صفر، 10، 20 و 30 درصد) قرار گرفت. مجموعاً تعداد 144 جعبه خاک به ابعاد 35 سانتی متر ×25 سانتی متر با استفاده از طرح بلوک های کامل تصادفی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تفاوت معنی داری (P<0. 001) بین خاک ها از نظر فرسایش پاشمانی خاک ها وجود داشت. در میان خاک ها، خاک سیلتی با میانگین 244. 20 گرم بر متر مربع بالاترین و خاک شنی با میانگین 65. 71 گرم بر متر مربع کم ترین مقدار فرسایش پاشمانی را داشتند. فرسایش پاشمانی به طور معنی داری تحت تأثیر شیب سطح قرار داشت، فرسایش پاشمانی از شیب 0 تا 10 روند کاهشی و از شیب 10 تا 30 روند افزایشی را نشان داد. همبستگی معنی داری بین فرسایش پاشمانی و درصد شن، درصد رس، قطر هندسی اندازه ذرات، جرم مخصوص ظاهری، هدایت هیدرولیکی اشباع، ماده آلی، کربنات کلسیم معادل و گچ مشاهده شد. تحلیل رگرسیون خطی چندگانه نشان داد که فرسایش پاشمانی به طور معنی داری با ماده آلی، کربنات کلسیم معادل و گچ رابطه با ضریب تبیین 0. 75 داشته است. بر اساس نتایج به دست آمده می توان هدررفت خاک های متفاوت در مقابل فرسایش پاشمانی را می توان به طور اولیه با استفاده از معادله رگرسیونی و بر اساس این متغیرها برآورد کرد.

بیماران دریافت کننده پرتودارو، می توانند یکی از منابع پرتودهی برای کارکنان بخش پزشکی هسته ای، پرسنل بیمارستان و بستگان بیمار که در تماس نزدیک با این بیمار هستند باشند. بنابراین با توجه به اثرات زیان آور تابش، آگاهی از میزان پرتوگیری کارکنان و سایر افراد از این بیماران یک ضرورت محسوب می شود.در این تحقیق میزان تندی دز تابشی در فواصل 5، 10، 50 و 100 سانتیمتری 70 بیمار پرتوزا که یکی از پرتوداروهای 201T1-Chloride و یا 99mTc-MIBI را جهت تصویربرداری از قلب دریافت کرده بودند تا 3 روز بعد از تجویز، توسط دستگاه اتاقک یونیزاسیون که با استفاده از منابع استاندارد 57Co کالیبره شده بود، اندازه گیری شد. براساس نتایج به دست آمده مقدار تندی دز تابشی در بیماران دریافت کننده 201T1 و 99mTc-MIBI به ترتیب برابر با 18.4 و 75.0 میکروسیورت در ساعت، در فاصله 5 سانتیمتری بیماران به دست آمد. با استفاده از محاسبه زمان تماس نزدیک (کمتر از 1 متر) کارکنان با بیماران پرتوزا، میزان پرتوگیری کارکنان در یک شیفت کا روزانه، به طور متوسط 3.4 ± 12.5 و با بیشترین مقدار 22.7 میکروسیورت به دست آمد که در مقایسه با حدود مجاز، در حد پائینی قرار دارد.

گردوخاک یکی از شاخص ­های مهم تغییر اقلیم است. با این حال، پیوند بین گرد و خاک و اقلیم به دلیل بازخوردهای مستقیم و غیرمستقیم در سامانه زمین بسیار پیچیده است. این مطالعه پراکنش فضایی و روند گردوخاک­های غرب آسیا و ارتباط آن­ها را با متغیرهای اقلیمی دما، بارش و تندی باد مورد بررسی قرار داده است. بدین منظور برای بررسی پراکنش فضایی روند غلظت گردوخاک از برونداد متغیر غلظت گردوخاک مجموعه داده MERRA-2 و برای بررسی متغیرهای اقلیمی، مجموعه دادهAgERA5  استفاده شد. تغییرات فصلی غلظت گرد و خاک به خوبی چشمه­های فعال گرد و خاک در منطقه مورد مطالعه را مشخص کرد. بررسی کارایی متغیرهای اقلیمی دما، بارش و تندی باد نشان داده است مجموعه دادهAgERA5  دما را با کارایی بالاتری نسبت به بارش و تندی باد در ایستگاه­های نماینده پهنه­های اقلیمی در غرب آسیا برآورد می­کند. از بین سه متغیر مورد بررسی، تندی باد کارایی به نسبت کمتری را نسبت به دما و بارش نشان داده است. به­طور کلی مجموعه دادهAgERA5  دارای کارای قابل قبولی در برآورد متغیرهای اقلیمی است و در مناطق فاقد داده از این مجموعه داده می­توان به عنوان یک داده جایگزین استفاده کرد. نتایج نشان داد که متغیرهای اقلیمی نقش کلیدی را در تغییرپذیری غلظت گردوخاک در منطقه مورد مطالعه دارند، بطوریکه مناطق منطبق بر باد شمال تابستانه و باد 120 روزه سیستان بالاترین غلظت گردوخاک سالانه را دارند. بالاترین ضریب همبستگی بین غلظت گردوخاک با دما در ماه­های گرم سال به بیش از 8/0 و با تندی باد در ماه­های ژانویه تا می و نوامبر تا دسامبر بیشتر از 6/0 و همبستگی آن با بارش در ماه­های سرد سال 7/0– محاسبه شده است. غلظت گردوخاک روند افزایشی را در مناطق بیابانی ربع الخالی، النفود، الدهنا، بین النهرین، بیابان­های عراق و سوریه داشته به­طوری که از ماه­های مارس تا اوت (بهار و تابستان) روند افزایشی غلظت گردوخاک در سطح 05/0 معنی­دار است. بالاترین شدت روند افزایشی در فصول بهار و تابستان در مناطق بین النهرین، بیابان­های عراق، سوریه و یمن، دشت سیستان و بیابان تار در پاکستان و جنوب شرق ایران مشاهده شد.

برآورد چگونگی تغییر اقلیم یک منطقه در اثر گرمایش جهانی در آینده، موضوعی چالش برانگیز است. این پژوهش با هدف بررسی کارایی مدل­های CMIP6 در برآورد دما، تندی باد و رطوبت نسبی و پیش نگری آنها در دوره­های آینده انجام شده است. این سه متغیر نقشی کلیدی در تنش گرمایی دارند؛ لذا مطالعه آنها برای بررسی شرایط تغییر اقلیم ضروری است. در این پژوهش برای بررسی متغیرهای اقلیمی، یک چندمدلی همادی با روش IWM از برونداد پنج مدل CMIP6 تولید شد. نتایج نشان داد CMIP6-MME هم از نظر میانگین اقلیمی و هم از نظر پراکنش فضایی با داده­های مشاهداتی همخوانی دارد و کارایی آن نسبت به مدل­های منفرد افزایش یافته است. همگام با روند افزایشی دما در ایران، در اواخر قرن 21 تندی باد در بیشتر مناطق کشور تحت دو سناریوی SSP کاهش می­یابد. این روند کاهشی می­تواند در نتیجه کاهش ناپایداری جوّ و افزایش دمای پتانسیل باشد به گونه ای­که تحت سناریوی SSP5-8.5، در آینده دور در شمال غرب کشور بیشینه بی­هنجاری افزایشی دما 9/5 درجه سلسیوس و بیشینه بی­هنجاری کاهشی تندی باد 57/0 متر بر ثانیه است. کاهش رطوبت نسبی در ایران از دهه 1990 مشهود است و نتایج این پژوهش حاکی از روند کاهشی آن در بخش­های بزرگی از ایران در آینده است. بر این اساس رطوبت نسبی در آینده دور در متوسط پهنه ای ایران تحت سناریوی SSP5-8.5 به مقدار 17/2 درصد کاهش خواهد یافت. در مقابل، در جنوب شرقی ایران تحت هر دو سناریو مقدار بی­هنجاری افزایشی بیش از 1% است که احتمالاً می­تواند در نتیجه فعالیت بیشتر موسمی تابستانه آسیایی (ASM) در این منطقه از ایران طی دهه­های آتی باشد. نتایج این مطالعه نشان می دهد در سرتاسر ایران به دلیل کاهش تندی باد و افزایش دما، تنش گرمایی تحت سناریوی SSP5-8.5 به طور چشمگیری بیشتر از تنش گرمایی تحت سناریوی SSP2-4.5 خواهد بود.

برای دستیابی به توزیع مکانی برف، عملکرد برخی از عوامل توپوگرافی شامل ارتفاع، زاویه و جهت شیب بعنوان پارامترهای موثر بر عمق برف مورد بررسی قرار گرفتند. به این منظور، عملیات برف سنجی در اوایل اسفند ماه 1384 در 258 نقطه واقع در محدوده ای به مساحت 5.2 کیلومتر مربع و دامنه ارتفاعی از 2287 متر تا 2933 متر در حوضه صمصامی انجام شد. برای بررسی تاثیر پارامترهای مذکور بر عمق برف از روش تحلیل همبستگی استفاده گردید. نتایج نشان داد که همبستگی عمق برف با ارتفاع تا 2780 متر، مستقیم و در سطح 5 درصد معنی دار می باشد. حال آنکه در ارتفاعات بالاتر این ارتباط معکوس و بی معنی بدست آمد. همبستگی عمق برف با زاویه شیب، در بازه 3.8 تا 14.85 درجه معکوس و لیکن در سطح 5 درصد معنی دار نگردید. این ارتباط برای زوایای بیشتر از 14.85 درجه دارای همبستگی مستقیم ولی بی معنی بود. عمق برف انباشته با جهت شیب صفر تا 166 درجه (آزیموت)، در سطح 5 درصد همبستگی نسبتا خوب و معنی داری از خود نشان داد. این در حالی است که با جهت های 172 تا 204 و 206 تا 359 درجه، همبستگی معنی داری در سطح مذکور بدست نداد.

کیفیت ماهی بر اثر چند فاکتور در روند نگهداری و عمل آوری، کاهش می یابد. به منظور تعیین تندی اکسیداتیو و هیدرولتیک چربی در ماهی اسبله(Silurus glanis) ، در طی نگهداری به صورت منجمد، در دی ماه 1384 این ماهی از تالاب انزلی صید شد. فیله های تهیه شده، در تونل انجماد با دمای 40- درجه سانتی گراد، به مدت 12 ساعت منجمد گردیده و سپس به مدت 6 ماه در سردخانه 18- درجه سانتی گراد نگهداری شدند. روند تغییرات کیفی چربی این فیله ها با شاخص های مربوط به فساد چربی شامل پراکسید (PV)، اسیدهای چرب آزاد (FFA) و تیوباربیتوریک اسید (TBA) اندازه گیری شد و در ضمن مقدار چربی، رطوبت، پروتئین، خاکستر و آهن هم نیز اندازه گیری گردید. آزمایش ها در ماه های 0، 1، 3 و 6 انجام شد. مقدار پراکسید در طی زمان، افزایش یافت و در طی ماه های مختلف تفاوت معنی داری را نشان داد (P<0.05) به طوری که در ماه ششم مقدار پراکسید 22/8 برابر مقدار اولیه گردید. در طی مدت نگهداری، افزایش مقدار TBA مشاهده گردید که در ماه های آخر معنی دار بود (P<0.05) و به مقدار 3.32 میلی گرم مالونالدهید در کیلوگرم گوشت ماهی رسید. مقدار اسیدهای چرب آزاد به علت فساد هیدرولتیکی افزایش یافت و در 2 ماه آخر اندازه گیری معنی دار بود (P<0.05) مقدار آهن هم در ماه ششم کاهش یافت و مقدار آن بین 8.92PMM و 6.77 (P<0.05) تغییر کرد. روابط همبستگی در بیشتر موارد نشان دهنده ارتباط معنی دار بین فاکتورهای اندازه گیری شده بود. شاخص های اکسیداسیون و هیدرولیز چربی رابطه مثبت و معنی داری با یکدیگر داشتند.